Co to jest nabycie sprawdzające?
Nabycie sprawdzające to szczególny rodzaj czynności wykonywanej przez organy Krajowej Administracji Skarbowej w celu weryfikacji, czy sprzedawca prawidłowo ewidencjonuje sprzedaż przy użyciu kasy rejestrującej oraz czy wydaje nabywcy paragon fiskalny. Instytucja ta została uregulowana w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej i jest jednym z narzędzi służących ograniczaniu sprzedaży nierejestrowanej oraz przeciwdziałaniu zaniżaniu obrotu.
W praktyce nabycie sprawdzające polega na tym, że uprawniony pracownik lub funkcjonariusz KAS dokonuje zakupu towaru albo usługi tak jak zwykły klient. Celem nie jest nabycie towaru na potrzeby własne organu, lecz sprawdzenie zachowania sprzedawcy w rzeczywistej sytuacji sprzedażowej. Organ bada przede wszystkim, czy transakcja została zaewidencjonowana na kasie fiskalnej i czy paragon został wydany bez konieczności dodatkowego żądania ze strony kupującego.
Nabycie sprawdzające nie jest klasyczną kontrolą podatkową ani kontrolą celno-skarbową, choć może prowadzić do dalszych działań organów podatkowych. Ma bardziej punktowy charakter i dotyczy konkretnej transakcji. Może jednak ujawnić nieprawidłowości, które będą podstawą do ukarania sprzedawcy, wszczęcia czynności sprawdzających, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej.
Na czym polega nabycie sprawdzające?
Nabycia sprawdzającego dokonuje osoba uprawniona do działania w imieniu Krajowej Administracji Skarbowej. Po przeprowadzeniu zakupu sprawdzający ujawnia swoją tożsamość służbową, okazuje legitymację oraz stałe upoważnienie do przeprowadzania nabycia sprawdzającego. Następnie informuje sprzedawcę o przeprowadzeniu nabycia sprawdzającego i dokumentuje jego wynik.
Jeżeli sprzedawca prawidłowo zaewidencjonował sprzedaż i wydał paragon, czynność zwykle kończy się bez stwierdzenia naruszeń. Co do zasady towar wraz z paragonem jest zwracany, a sprzedawca zwraca zapłatę. W przypadku usług albo towarów, których z uwagi na ich właściwości nie można zwrócić w stanie niezmienionym, rozliczenie może wyglądać inaczej, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów o KAS.
Jeżeli podczas nabycia sprawdzającego stwierdzono nieprawidłowości, na przykład brak zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej, niewydanie paragonu albo wydanie dokumentu, który nie jest paragonem fiskalnym, sprawdzający sporządza odpowiednią dokumentację. Takie ustalenia mogą mieć znaczenie dowodowe w sprawach podatkowych oraz karnych skarbowych.
Kogo może dotyczyć nabycie sprawdzające?
Nabycie sprawdzające może dotyczyć przedsiębiorców dokonujących sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych, jeżeli mają obowiązek ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej. W praktyce instrument ten jest stosowany przede wszystkim wobec podmiotów prowadzących sprzedaż detaliczną lub świadczących usługi konsumenckie.
Ryzyko nabycia sprawdzającego może występować między innymi w gastronomii, handlu detalicznym, usługach kosmetycznych, fryzjerskich, motoryzacyjnych, naprawczych, medycznych, rekreacyjnych, hotelarskich oraz innych branżach, w których płatność następuje bezpośrednio przy sprzedaży. Nie oznacza to jednak, że instrument ten jest ograniczony wyłącznie do wybranych sektorów. Kluczowe znaczenie ma istnienie obowiązku prawidłowej ewidencji sprzedaży i wydania paragonu fiskalnego.
Jakie skutki może mieć nabycie sprawdzające?
Skutki nabycia sprawdzającego zależą od wyniku czynności. Jeżeli obowiązki zostały wykonane prawidłowo, przedsiębiorca nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji. W przypadku stwierdzenia naruszeń możliwe są jednak konsekwencje podatkowe, karne skarbowe i organizacyjne.
Brak paragonu albo brak ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej może zostać potraktowany jako naruszenie obowiązków wynikających z przepisów podatkowych. W zależności od okoliczności sprawy organ może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego skarbowego, skierować sprawę do dalszego postępowania albo wykorzystać ustalenia jako podstawę do szerszej weryfikacji rozliczeń podatnika. Nieprawidłowości ujawnione przy pojedynczej sprzedaży mogą także skłonić organ do sprawdzenia raportów fiskalnych, plików JPK, deklaracji podatkowych oraz zasad rozliczania VAT.
Dla przedsiębiorcy istotne jest również to, że nabycie sprawdzające może ujawnić problemy organizacyjne, na przykład brak procedur kasowych, niewystarczające przeszkolenie pracowników, błędną konfigurację kasy fiskalnej albo niejasne zasady wydawania paragonów przy płatnościach gotówkowych i bezgotówkowych. Szybka konsultacja z prawnikiem lub doradcą podatkowym po takiej czynności może pomóc ograniczyć ryzyko sporu z organem, odpowiedzialności karnej skarbowej oraz strat finansowych.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?
Pomoc prawnika może być potrzebna zarówno przed nabyciem sprawdzającym, jak i po jego przeprowadzeniu. Przedsiębiorca powinien rozważyć konsultację, jeżeli nie ma pewności, czy prawidłowo stosuje kasę rejestrującą, czy korzysta ze zwolnienia z obowiązku ewidencji, albo jak powinien dokumentować sprzedaż w konkretnym modelu działalności.
Wsparcie jest szczególnie istotne, gdy w toku nabycia sprawdzającego stwierdzono brak paragonu, pracownik przyjął mandat, sporządzono protokół albo organ zapowiedział dalsze czynności. Analiza dokumentów pozwala ocenić, czy czynność została przeprowadzona zgodnie z przepisami, czy opisane naruszenie rzeczywiście miało miejsce oraz jakie działania należy podjąć, aby zabezpieczyć interes przedsiębiorcy.
Wsparcie kancelarii w zakresie nabycia sprawdzającego
Wsparcie kancelarii w zakresie pomocy prawnej obejmuje w szczególności:
- analizę przebiegu nabycia sprawdzającego i dokumentów sporządzonych przez KAS,
- ocenę ryzyka podatkowego i karnego skarbowego po stwierdzeniu nieprawidłowości,
- przygotowanie wyjaśnień, zastrzeżeń oraz pism do organów podatkowych,
- reprezentację przedsiębiorcy w sprawach dotyczących obowiązków ewidencyjnych i kas fiskalnych,
- wsparcie w postępowaniach podatkowych, kontrolnych i karnych skarbowych,
- opracowanie procedur wewnętrznych dotyczących ewidencjonowania sprzedaży i wydawania paragonów,
- szkolenie osób odpowiedzialnych za sprzedaż oraz obsługę kas rejestrujących.
Potrzebna jest pomoc prawnika w sprawie nabycia sprawdzającego? Skontaktuj się z nami.