Na czym polega podanie nieprawdy w deklaracji?
Podanie nieprawdy w deklaracji jest czynem zabronionym określonym w art. 56 Kodeksu karnego skarbowego. Przepis dotyczy sytuacji, w której podatnik, składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi albo płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdziwe dane, zataja istotne informacje lub nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie danych objętych wcześniej złożoną deklaracją lub oświadczeniem.
Odpowiedzialność na podstawie art. 56 KKS nie wynika wyłącznie z błędu formalnego w dokumencie. Konieczne jest również, aby nierzetelna deklaracja narażała podatek na uszczuplenie. Oznacza to stworzenie realnego ryzyka, że podatek zostanie określony albo zapłacony w kwocie niższej od należnej. Faktyczne powstanie zaległości podatkowej nie zawsze jest warunkiem odpowiedzialności, ponieważ przepis obejmuje już samo narażenie podatku na uszczuplenie.
W praktyce art. 56 KKS może mieć zastosowanie m.in. do deklaracji VAT, deklaracji dotyczących podatku dochodowego, podatku od nieruchomości, podatku od czynności cywilnoprawnych czy innych dokumentów składanych na potrzeby rozliczeń podatkowych. Znaczenie ma treść dokumentu, jego cel oraz wpływ ujawnionych danych na wysokość zobowiązania podatkowego.
Czym może być nieprawda w deklaracji podatkowej?
Nieprawda w deklaracji może polegać zarówno na wpisaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym, jak i na pominięciu informacji, które powinny zostać wykazane. Przykładem może być zawyżenie kwoty podatku naliczonego VAT, niewykazanie części przychodów, bezpodstawne zastosowanie zwolnienia podatkowego, wykazanie kosztów, które nie zostały poniesione, albo nieujawnienie transakcji mającej znaczenie dla rozliczenia.
Czyn z art. 56 KKS może również polegać na niedopełnieniu obowiązku zawiadomienia o zmianie danych objętych deklaracją lub oświadczeniem. Dotyczy to sytuacji, gdy podatnik ma obowiązek zaktualizować informacje wpływające na rozliczenie podatkowe, lecz tego nie robi, a zaniechanie może prowadzić do narażenia podatku na uszczuplenie.
Przepis zasadniczo wymaga działania umyślnego. Samo niezamierzone popełnienie błędu rachunkowego, omyłka w klasyfikacji transakcji albo nieprawidłowość wynikająca z niejasnych przepisów nie przesądzają jeszcze o odpowiedzialności karnej skarbowej. Organy badają w szczególności, czy podatnik znał rzeczywisty stan faktyczny, czy miał świadomość obowiązków podatkowych oraz czy nierzetelność deklaracji mogła prowadzić do uszczuplenia należności publicznoprawnej.
Jakie konsekwencje przewiduje art. 56 KKS?
Podstawowy typ czynu z art. 56 § 1 KKS jest zagrożony karą grzywny do 720 stawek dziennych, karą pozbawienia wolności albo obiema tymi karami łącznie. Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, sprawca podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych – art. 56 § 2 KKS.
W wypadku mniejszej wagi czyn może zostać zakwalifikowany jako wykroczenie skarbowe, za które przewidziano karę grzywny – art. 56 § 3 KKS. Taka odpowiedzialność może dotyczyć także podatnika, który mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania nie składa w terminie deklaracji lub oświadczenia – art. 56 § 4 KKS.
Poza sankcjami karnymi skarbowymi podatnik może zostać zobowiązany do zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami za zwłokę. Postępowanie może również prowadzić do kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej, zakwestionowania rozliczeń za wcześniejsze okresy oraz odpowiedzialności osób zajmujących się sprawami gospodarczymi lub finansowymi przedsiębiorstwa.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?
Pomoc prawnika może być potrzebna już po wykryciu błędu w deklaracji, przed wszczęciem kontroli albo po otrzymaniu wezwania od urzędu skarbowego lub urzędu celno-skarbowego. Szybka analiza dokumentów pozwala ocenić, czy nieprawidłowość ma charakter techniczny, podatkowy czy karnoskarbowy oraz jakie działania mogą ograniczyć ryzyko odpowiedzialności.
Istotne znaczenie może mieć prawidłowe złożenie korekty deklaracji i uregulowanie należności. Zgodnie z art. 16a KKS nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe osoba, która złożyła prawnie skuteczną korektę deklaracji podatkowej i w całości uiściła, niezwłocznie albo w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie. Ocena skuteczności takiego działania wymaga jednak uwzględnienia stanu sprawy, terminów oraz czynności podjętych już przez organ.
Wsparcie kancelarii w zakresie spraw dotyczących art. 56 KKS może obejmować w szczególności:
- analizę deklaracji, korekt i dokumentacji księgowej;
- ocenę ryzyka odpowiedzialności karnej skarbowej;
- przygotowanie korekt deklaracji oraz wyjaśnień dla organu;
- reprezentację w toku kontroli i postępowania karnego skarbowego;
- opracowanie strategii obrony podatnika lub osób odpowiedzialnych za rozliczenia przedsiębiorstwa.
Potrzebna jest pomoc w sprawie dotyczącej podania nieprawdy w deklaracji? Skontaktuj się z nami.