Upomnienie

Kategoria słowniczka

Czym jest upomnienie?

Upomnienie to formalne wezwanie do wykonania obowiązku, najczęściej zapłaty zaległości publicznoprawnej, kierowane do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. W praktyce dotyczy przede wszystkim zaległości podatkowych, opłat lokalnych, należności celnych, mandatów, kar administracyjnych, składek lub innych obowiązków podlegających przymusowemu dochodzeniu przez organ administracji publicznej.

W postępowaniu egzekucyjnym w administracji upomnienie pełni funkcję ostrzegawczą i proceduralną. Informuje zobowiązanego, że obowiązek nie został wykonany w terminie, wskazuje rodzaj i wysokość należności oraz uprzedza, że brak dobrowolnej zapłaty może skutkować skierowaniem sprawy do egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po doręczeniu upomnienia i po bezskutecznym upływie 7 dni od dnia jego doręczenia, chyba że przepisy przewidują wyjątek od obowiązku doręczenia upomnienia.

Upomnienie nie jest jeszcze tytułem wykonawczym ani samą egzekucją. Nie powoduje automatycznie zajęcia rachunku bankowego, wynagrodzenia lub innych składników majątku. Jest jednak istotnym etapem poprzedzającym wystawienie tytułu wykonawczego i skierowanie sprawy do egzekucji administracyjnej. Zignorowanie upomnienia może więc szybko doprowadzić do powstania dodatkowych kosztów oraz zastosowania środków przymusu administracyjnego.

 

Czego dotyczy upomnienie?

Upomnienie może dotyczyć obowiązków pieniężnych i niepieniężnych, jeżeli podlegają one egzekucji administracyjnej. W sprawach podatkowych najczęściej obejmuje niezapłacony podatek, zaległość wynikającą z decyzji podatkowej, odsetki za zwłokę, ratę podatku, opłatę lokalną albo należność wynikającą ze złożonej deklaracji podatkowej. W praktyce upomnienie może zostać doręczone zarówno osobie fizycznej, jak i przedsiębiorcy, spółce lub innej jednostce organizacyjnej.

Treść upomnienia powinna pozwalać zobowiązanemu ustalić, jakiego obowiązku dotyczy wezwanie, kto jest wierzycielem, a w przypadku obowiązku pieniężnego także jaka kwota pozostaje do zapłaty, za jaki okres powstała zaległość oraz jakie konsekwencje mogą nastąpić w razie braku reakcji. Wierzycielem może być na przykład naczelnik urzędu skarbowego, jednostka samorządu terytorialnego albo inny organ właściwy do dochodzenia określonej należności publicznoprawnej.

Warto odróżnić upomnienie od zwykłego wezwania do zapłaty stosowanego w relacjach cywilnoprawnych. Upomnienie w administracyjnym trybie egzekucji ma określone znaczenie procesowe i jest powiązane z możliwością wystawienia tytułu wykonawczego. Jeżeli obowiązek nadal nie zostanie wykonany, organ może skierować sprawę na drogę egzekucji administracyjnej, co może prowadzić m.in. do zajęcia środków na rachunku bankowym, wierzytelności, wynagrodzenia lub innych praw majątkowych.

 

Kiedy warto zareagować na upomnienie?

Na upomnienie warto zareagować niezwłocznie po jego doręczeniu. Krótki termin wynikający z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powoduje, że zwłoka może ograniczyć możliwość polubownego lub mniej kosztownego rozwiązania sprawy. Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie, czy należność rzeczywiście istnieje, czy została prawidłowo wyliczona, czy nie została już zapłacona, przedawniona albo objęta innym rozstrzygnięciem organu.

Pomoc prawnika może być potrzebna zwłaszcza wtedy, gdy zobowiązany nie zgadza się z wysokością należności, nie otrzymał decyzji albo nie składał deklaracji będącej podstawą obowiązku, ma wątpliwości co do doręczenia korespondencji, prowadzi spór z organem albo nie jest w stanie zapłacić całej kwoty jednorazowo. W takich sytuacjach możliwe może być złożenie wyjaśnień, wniosku o rozłożenie płatności na raty, odroczenie terminu płatności, umorzenie zaległości w przypadkach przewidzianych przepisami albo podjęcie działań w celu zakwestionowania podstawy dochodzenia należności.

Przedsiębiorcy powinni zwracać szczególną uwagę na upomnienia dotyczące podatków, ceł, składek lub sankcji administracyjnych. Wszczęcie egzekucji może utrudnić bieżące finansowanie działalności, doprowadzić do blokady środków na rachunku bankowym albo negatywnie wpłynąć na relacje z kontrahentami. Szybka konsultacja z prawnikiem pozwala ocenić ryzyko, dobrać właściwy tryb działania i uniknąć błędów, które mogłyby prowadzić do sporu, odpowiedzialności lub strat finansowych.

 

Jakie działania można podjąć po otrzymaniu upomnienia?

Reakcja na upomnienie zależy od tego, czy zobowiązany uznaje należność za zasadną. Jeżeli obowiązek istnieje i kwota jest prawidłowa, najprostszym rozwiązaniem jest zapłata należności wraz z wymaganymi odsetkami i kosztami upomnienia. Jeżeli zapłata jednorazowa nie jest możliwa, warto rozważyć wniosek o ulgę w spłacie zobowiązania, o ile przepisy dopuszczają takie rozwiązanie w danej kategorii spraw.

Jeżeli zobowiązany kwestionuje należność, konieczna jest analiza dokumentów źródłowych: decyzji, deklaracji, postanowień, potwierdzeń zapłaty, korespondencji z organem oraz sposobu doręczenia. Samo upomnienie zazwyczaj nie jest właściwym środkiem do merytorycznego rozstrzygania sporu, ale może ujawnić problem wymagający podjęcia działań w postępowaniu podatkowym, administracyjnym albo egzekucyjnym.

Wsparcie kancelarii w zakresie spraw związanych z upomnieniem obejmuje w szczególności:

  • analizę zasadności i prawidłowości doręczonego upomnienia,
  • weryfikację należności, odsetek, kosztów oraz podstawy prawnej obowiązku,
  • ocenę ryzyka wszczęcia egzekucji administracyjnej,
  • przygotowanie wyjaśnień, wniosków i pism do organu,
  • doradztwo w sprawach ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych,
  • reprezentację w postępowaniu podatkowym, administracyjnym i egzekucyjnym,
  • wsparcie przedsiębiorców w sytuacjach grożących zajęciem rachunku bankowego lub środków finansowych.

 

Potrzebna jest pomoc w sprawie upomnienia? Skontaktuj się z nami.

 

Zobacz więcej