Na czym polega wyłączenie pracownika organu podatkowego?
Wyłączenie pracownika organu podatkowego jest instytucją procesową, która ma zapewniać bezstronne prowadzenie spraw podatkowych. Polega na odsunięciu konkretnego pracownika od udziału w załatwieniu sprawy, jeżeli istnieją okoliczności mogące wpływać na jego obiektywizm albo wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Podstawowe zasady wyłączenia pracownika określa art. 130 Ordynacji podatkowej. Przepisy te dotyczą osób wykonujących czynności w imieniu organu podatkowego, w szczególności uczestniczących w postępowaniu podatkowym, kontroli podatkowej lub czynnościach związanych z wydaniem decyzji podatkowej.
Wyłączenie nie oznacza, że organ podatkowy traci możliwość prowadzenia sprawy. Sprawę przejmuje inny pracownik, wyznaczony przez właściwy organ lub jego przełożonego. Celem tej procedury nie jest podważanie kompetencji urzędnika, lecz ochrona rzetelności postępowania oraz prawa strony do sprawiedliwego rozpoznania jej sprawy.
Kiedy pracownik organu podatkowego podlega wyłączeniu?
Ordynacja podatkowa przewiduje sytuacje, w których pracownik powinien zostać wyłączony z mocy prawa. Dotyczy to między innymi sprawy, w której pracownik jest stroną.
Wyłączenie jest również konieczne, gdy sprawa dotyczy małżonka pracownika, jego krewnych lub powinowatych do drugiego stopnia, a także osoby związanej z nim przez przysposobienie, opiekę lub kuratelę. Pracownik nie powinien także prowadzić sprawy, w której występował wcześniej jako świadek, biegły lub przedstawiciel strony albo w której przedstawicielem strony jest osoba pozostająca z nim w określonej relacji rodzinnej lub prawnej.
Przeszkodą jest także wcześniejszy udział pracownika w wydaniu zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja może wystąpić przykładowo wtedy, gdy sprawa po odwołaniu ponownie trafia do organu, a pracownik uczestniczył już w przygotowaniu rozstrzygnięcia podlegającego kontroli. Wyłączeniu podlega również pracownik, przeciwko któremu z powodu danej sprawy wszczęto dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne, a także w sytuacji, gdy stroną jest jego przełożony służbowy.
Przepisy przewidują ponadto możliwość wyłączenia pracownika z innych przyczyn niż wskazane wprost w ustawie. Jeżeli strona albo sam pracownik uprawdopodobni okoliczności mogące budzić wątpliwości co do bezstronności, bezpośredni przełożony lub organ podatkowy wyłącza pracownika od załatwienia sprawy. Nie jest przy tym konieczne udowodnienie, że pracownik faktycznie działał stronniczo. Istotne jest istnienie racjonalnych podstaw do powzięcia wątpliwości w tym zakresie.
Jak zgłosić wniosek o wyłączenie pracownika?
Strona postępowania może zgłosić wniosek o wyłączenie pracownika organu podatkowego. Wniosek powinien wskazywać konkretną osobę oraz opisywać okoliczności uzasadniające wyłączenie. W praktyce warto przedstawić dokumenty, korespondencję lub inne informacje potwierdzające wskazywaną relację, wcześniejszy udział w sprawie albo inne źródło możliwej stronniczości.
Wniosek należy skierować do organu prowadzącego postępowanie. Nie powinien on ograniczać się do ogólnego przekonania strony, że urząd działa niekorzystnie. Konieczne jest odniesienie się do konkretnych faktów dotyczących danego pracownika. Sam spór z organem, niekorzystna ocena dowodów lub niezadowolenie z przebiegu postępowania co do zasady nie stanowią samodzielnej podstawy wyłączenia.
Po wyłączeniu pracownika jego bezpośredni przełożony lub organ podatkowy wyznacza inną osobę do prowadzenia sprawy. W szczególnych przypadkach wyłączeniu może podlegać nie tylko pracownik, ale również organ podatkowy. Jest to odrębna instytucja uregulowana w art. 131 Ordynacji podatkowej, natomiast zasady wyznaczenia organu właściwego do załatwienia sprawy określa art. 132 tej ustawy.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?
Pomoc prawnika może być potrzebna, gdy podatnik ma uzasadnione wątpliwości co do bezstronności osoby prowadzącej kontrolę lub postępowanie podatkowe. Dotyczy to zwłaszcza spraw, w których pracownik organu wcześniej uczestniczył w wydaniu zaskarżonej decyzji, pozostaje w relacji ze stroną albo posiada wiedzę o sprawie uzyskaną w innej roli procesowej.
Szybka analiza sytuacji pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do złożenia wniosku o wyłączenie pracownika oraz jak sformułować argumentację. Zaniedbanie tej kwestii może utrudnić późniejsze podnoszenie zarzutów w odwołaniu od decyzji podatkowej lub w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Wsparcie kancelarii w sprawach podatkowych obejmuje w szczególności:
- analizę podstaw do wyłączenia pracownika organu podatkowego;
- przygotowanie wniosku o wyłączenie wraz z uzasadnieniem;
- reprezentację w postępowaniu podatkowym i kontrolnym;
- sporządzanie odwołań od decyzji podatkowych;
- ocenę możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Potrzebna jest pomoc w sprawie podatkowej? Skontaktuj się z nami.