Zajęcie rachunku bankowego

Kategoria słowniczka

Czym jest zajęcie rachunku bankowego?

Zajęcie rachunku bankowego to czynność egzekucyjna, w wyniku której środki zgromadzone na rachunku dłużnika zostają objęte ograniczeniem w dysponowaniu nimi. Najczęściej następuje w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego albo organ egzekucyjny administracji, na przykład naczelnika urzędu skarbowego. Celem zajęcia jest wyegzekwowanie należności wynikającej z tytułu wykonawczego.

W praktyce zajęcie dotyczy wierzytelności przysługującej posiadaczowi rachunku wobec banku. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie „zabiera konta”, lecz kieruje do banku zawiadomienie, na podstawie którego bank ma obowiązek zablokować wypłaty i przelewy do wysokości egzekwowanej należności oraz kosztów egzekucyjnych. Podstawy zajęcia w egzekucji cywilnej wynikają w szczególności z art. 889 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego, natomiast w egzekucji administracyjnej z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zajęcie rachunku bankowego może dotyczyć rachunku osobistego, firmowego, oszczędnościowego lub innego rachunku prowadzonego dla dłużnika, jeżeli przepisy nie przewidują szczególnego wyłączenia. Bank wykonuje zajęcie na podstawie zawiadomienia organu egzekucyjnego i co do zasady nie bada, czy dług jest zasadny. Ocena prawidłowości tytułu wykonawczego, wysokości należności albo dopuszczalności egzekucji wymaga podjęcia odpowiednich działań procesowych przez dłużnika.

 

Jak działa zajęcie rachunku bankowego?

Po doręczeniu bankowi zawiadomienia o zajęciu bank ogranicza możliwość korzystania ze środków na rachunku do wysokości wskazanej w zajęciu. Jeżeli na rachunku znajdują się środki, mogą one zostać przekazane organowi egzekucyjnemu zgodnie z właściwymi przepisami i terminami. Jeżeli środków nie ma, zajęcie może obejmować również wpływy przyszłe, aż do zaspokojenia należności albo uchylenia zajęcia.

Dłużnik zazwyczaj dowiaduje się o zajęciu z informacji banku, z korespondencji od komornika lub organu administracyjnego, ewentualnie po stwierdzeniu braku możliwości wykonania przelewu. Istotne jest szybkie ustalenie, kto prowadzi egzekucję, na podstawie jakiego tytułu wykonawczego, jaka należność jest dochodzona oraz czy zajęcie obejmuje prawidłowy rachunek i prawidłową kwotę.

Przepisy przewidują ograniczenia zajęcia w określonych przypadkach. Co do zasady środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby są wolne od zajęcia w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. Zakres tej ochrony zależy jednak od rodzaju rachunku, charakteru środków, rodzaju egzekwowanej należności i statusu posiadacza rachunku. Inne zasady mogą dotyczyć rachunków firmowych, egzekucji alimentów, należności publicznoprawnych oraz świadczeń ustawowo wyłączonych spod egzekucji.

 

Czym zajęcie rachunku różni się od blokady rachunku bankowego?

Zajęcie rachunku bankowego należy odróżnić od blokady rachunku bankowego. Zajęcie jest czynnością egzekucyjną służącą przymusowemu dochodzeniu konkretnej należności wynikającej z tytułu wykonawczego. Blokada rachunku może natomiast pełnić funkcję zabezpieczającą lub prewencyjną, na przykład w związku z podejrzeniem wykorzystania rachunku do określonych naruszeń. Szczególnym przykładem jest blokada STIR stosowana na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Różnica ma znaczenie praktyczne. W przypadku zajęcia należy analizować przede wszystkim tytuł wykonawczy, zakres egzekucji, kwotę zadłużenia i środki zaskarżenia przewidziane dla danego trybu. W przypadku blokady kluczowe są przesłanki jej zastosowania, czas trwania, możliwość przedłużenia oraz środki odwoławcze wobec decyzji lub postanowienia organu.

 

Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Pomoc prawnika może być potrzebna, gdy zajęcie rachunku bankowego nastąpiło niespodziewanie, dotyczy długu już zapłaconego, obejmuje zbyt wysoką kwotę albo uniemożliwia bieżące funkcjonowanie osoby prywatnej lub przedsiębiorcy. Wsparcie jest szczególnie istotne także wtedy, gdy dłużnik nie otrzymał wcześniej korespondencji, ma wątpliwości co do doręczeń, kwestionuje istnienie długu albo chce sprawdzić, czy należność nie jest przedawniona.

W przypadku przedsiębiorców zajęcie rachunku może zakłócić płatności dla kontrahentów, pracowników, urzędu skarbowego lub ZUS. Może również powodować naruszenie umów, utratę płynności finansowej i ryzyko dalszych postępowań. Szybka konsultacja z prawnikiem pozwala ustalić, czy możliwe jest złożenie skargi, zarzutów, wniosku o ograniczenie egzekucji, rozłożenie należności na raty, zawieszenie postępowania albo zawarcie porozumienia z wierzycielem.

W sprawach administracyjnych i podatkowych znaczenie ma także ocena, czy organ prawidłowo wystawił tytuł wykonawczy, doręczył upomnienie, jeżeli było wymagane, określił należność oraz zastosował właściwy środek egzekucyjny. W sprawach cywilnych konieczna może być analiza orzeczenia, nakazu zapłaty, klauzuli wykonalności, przebiegu doręczeń i czynności komornika. Szybka reakcja może pomóc uniknąć błędów proceduralnych, dalszych kosztów, sporów z kontrahentami oraz strat finansowych.

 

Wsparcie kancelarii przy zajęciu rachunku bankowego

Wsparcie kancelarii w zakresie zajęcia rachunku bankowego obejmuje w szczególności:

  • analizę podstawy prawnej zajęcia oraz tytułu wykonawczego,
  • ustalenie organu prowadzącego egzekucję i zakresu zajęcia,
  • ocenę, czy zajęcie obejmuje środki podlegające ochronie lub wyłączeniu spod egzekucji,
  • przygotowanie skarg, zarzutów, wniosków o ograniczenie, zawieszenie lub umorzenie egzekucji,
  • reprezentację w kontaktach z komornikiem, organem egzekucyjnym, bankiem lub wierzycielem,
  • negocjacje dotyczące spłaty zadłużenia, rat, zabezpieczeń lub ugody,
  • doradztwo dla przedsiębiorców w zakresie zachowania płynności finansowej po zajęciu rachunku.

 

Potrzebna jest pomoc w sprawie zajęcia rachunku bankowego? Skontaktuj się z nami.

 

Zobacz więcej