Zgłoszenie celne
Na czym polega zgłoszenie celne?
Zgłoszenie celne to formalne przekazanie organowi celnemu informacji o towarze obejmowanym określoną procedurą celną. W praktyce jest to zestaw danych i oświadczeń składanych przez importera, eksportera albo działającego w ich imieniu przedstawiciela celnego, na podstawie których organ celny ocenia sposób dalszego traktowania towaru. Zgłoszenie może dotyczyć m.in. dopuszczenia towaru do obrotu, wywozu, tranzytu, składowania celnego lub objęcia inną procedurą przewidzianą w przepisach unijnego prawa celnego.
Podstawą prawną są przede wszystkim przepisy Unijnego Kodeksu Celnego, czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013, oraz akty wykonawcze i delegowane. Zgodnie z art. 5 pkt 12 tego rozporządzenia zgłoszenie celne to – cytat – „czynność, poprzez którą dana osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, wolę objęcia towarów określoną procedurą celną, wraz ze wskazaniem, w stosownych przypadkach, wszelkich szczególnych ustaleń, jakie mają mieć zastosowanie”. W praktyce oznacza to, że samo przemieszczenie towaru przez granicę nie wystarcza – konieczne jest prawidłowe zadeklarowanie jego statusu, przeznaczenia i parametrów istotnych dla rozliczeń celnych oraz podatkowych.
Zgłoszenie celne pełni istotną rolę dowodową i rozliczeniową. To na jego podstawie ustalane są m.in. należności celne, podatek VAT importowy, ewentualna akcyza, a także obowiązki wynikające z ograniczeń pozataryfowych, środków bezpieczeństwa, sankcji, kontroli towarów podwójnego zastosowania czy wymagań związanych z pochodzeniem towaru. Błędy na tym etapie mogą prowadzić do zatrzymania towaru, korekt rozliczeń, sankcji administracyjnych, a w poważniejszych przypadkach także do odpowiedzialności karnoskarbowej.
Jakie elementy obejmuje zgłoszenie celne?
Treść zgłoszenia celnego zależy od rodzaju procedury i charakteru towaru, ale co do zasady obejmuje dane identyfikujące zgłaszającego, odbiorcę lub nadawcę, opis towaru, jego ilość, wartość, kraj pochodzenia, kraj wysyłki, kod taryfy celnej CN lub TARIC, proponowaną procedurę celną oraz dokumenty potwierdzające okoliczności istotne dla odprawy. Mogą to być w szczególności faktury handlowe, listy przewozowe, specyfikacje, świadectwa pochodzenia, pozwolenia, licencje, certyfikaty zgodności czy dokumenty dotyczące wartości celnej.
Kluczowe znaczenie ma prawidłowa klasyfikacja taryfowa towaru. To od niej zależy często wysokość stawki celnej, możliwość zastosowania preferencji, obowiązek przedstawienia dodatkowych dokumentów albo objęcie towaru ograniczeniami. Równie ważne jest poprawne ustalenie wartości celnej, która co do zasady opiera się na wartości transakcyjnej, z uwzględnieniem wymaganych przez przepisy korekt. Nieprawidłowości w tym zakresie mogą skutkować zakwestionowaniem zgłoszenia przez organ celny i zmianą wysokości należności.
Obecnie zgłoszenia celne są co do zasady składane elektronicznie w systemach teleinformatycznych administracji celno-skarbowej. Nie eliminuje to jednak ryzyka błędów. Organ może zażądać dodatkowych wyjaśnień, dokumentów, przeprowadzić rewizję celną albo wszcząć kontrolę następczą po zwolnieniu towaru.
Kiedy zgłoszenie celne jest wymagane?
Zgłoszenie celne jest potrzebne zawsze wtedy, gdy towar ma zostać objęty procedurą celną. Najczęściej dotyczy to importu towarów spoza Unii Europejskiej oraz eksportu poza obszar celny Unii, ale obowiązki zgłoszeniowe mogą pojawić się także przy tranzycie, składowaniu celnym, uszlachetnianiu czynnym, odprawie czasowej czy korzystaniu z procedur uproszczonych. W obrocie międzynarodowym znaczenie ma również rozróżnienie pomiędzy towarem unijnym i nieunijnym.
Dla przedsiębiorców zgłoszenie celne jest jednym z podstawowych elementów legalnego wprowadzenia towaru do obrotu lub jego wywozu. Ma znaczenie nie tylko dla rozliczenia cła i podatków, ale także dla terminowości dostaw, możliwości rozporządzania towarem oraz wykazania należytej staranności w łańcuchu dostaw. Dla osób prywatnych obowiązek ten może pojawić się np. przy sprowadzaniu określonych towarów spoza UE, w zależności od charakteru przesyłki, jej wartości i przeznaczenia.
Jakie problemy mogą wynikać z nieprawidłowego zgłoszenia celnego?
Najczęstsze spory dotyczą zaniżenia lub zawyżenia wartości celnej, błędnej klasyfikacji taryfowej, nieprawidłowego wskazania pochodzenia towaru, zastosowania niewłaściwej procedury albo braku wymaganych dokumentów. W efekcie organ celny może odmówić zwolnienia towaru, dokonać ponownego wymiaru należności, nałożyć sankcje administracyjne albo wszcząć postępowanie związane z naruszeniem przepisów celnych i podatkowych.
W zależności od okoliczności konsekwencje mogą obejmować również zaległość podatkową, obowiązek zapłaty odsetek, zakwestionowanie preferencyjnego pochodzenia towaru, a przy podejrzeniu działania nierzetelnego – kontrolę celno-skarbową lub postępowanie karne skarbowe. Znaczenie ma także to, czy nieprawidłowość wynikała z omyłki, wadliwej dokumentacji od kontrahenta, czy z przyjętego modelu rozliczeń.
Szybka konsultacja z prawnikiem lub doradcą zajmującym się prawem celnym może pomóc ograniczyć te ryzyka. W wielu przypadkach możliwe jest wcześniejsze zweryfikowanie dokumentów, ustalenie prawidłowej klasyfikacji, ocena obowiązków importowych i eksportowych, a po wykryciu błędu – przygotowanie sprostowania, unieważnienia albo odpowiedniej argumentacji procesowej. Pozwala to uniknąć opóźnień, sporów z organami, odpowiedzialności oraz niepotrzebnych kosztów.
W jakich sprawach pomoc prawna przy zgłoszeniu celnym jest szczególnie istotna?
Wsparcie prawne jest zasadne zwłaszcza wtedy, gdy sprawa dotyczy towarów o dużej wartości, towarów objętych ograniczeniami regulacyjnymi, transakcji łańcuchowych, importu z państw trzecich o podwyższonym ryzyku kontrolnym, rozliczeń preferencyjnych, wartości celnej obejmującej dodatkowe świadczenia albo sporów z organem co do klasyfikacji i pochodzenia. Pomoc jest także potrzebna przy przygotowywaniu wyjaśnień po kontroli, odwołań od decyzji oraz analizie odpowiedzialności osób zarządzających.
Wsparcie kancelarii w zakresie spraw związanych ze zgłoszeniem celnym obejmuje w szczególności:
- analizę obowiązków celnych i podatkowych przy imporcie, eksporcie i tranzycie,
- weryfikację dokumentacji towarzyszącej zgłoszeniu celnemu,
- wsparcie w ustaleniu klasyfikacji taryfowej, pochodzenia i wartości celnej towarów,
- pomoc w sprostowaniu lub unieważnieniu zgłoszeń oraz wyjaśnieniach składanych do organów,
- reprezentację w postępowaniach przed organami celno-skarbowymi i sądami administracyjnymi,
- doradztwo w sprawach sankcji, kontroli i ryzyk karnoskarbowych.
Potrzebna jest pomoc w sprawie zgłoszenia celnego? Skontaktuj się z nami.
Zobacz więcej
- Rewizja celna
- Kontrola celno-skarbowa
- Postępowanie karne skarbowe
- Sankcja administracyjna