Gry hazardowe i automaty: kary za nielegalne urządzanie gier

02.10.2026

Nielegalne urządzanie gier hazardowych to prowadzenie, organizowanie lub umożliwianie gier objętych ustawą o grach hazardowych bez spełnienia wymogów ustawowych, w szczególności bez wymaganej koncesji, zezwolenia, zgłoszenia albo rejestracji urządzenia, a także poza miejscem dopuszczonym przepisami. W praktyce ryzyko dotyczy przede wszystkim automatów do gier, lokali gastronomicznych, punktów usługowych, obiektów rozrywkowych oraz podmiotów udostępniających powierzchnię lub zaplecze techniczne.

Konsekwencje mogą obejmować wysokie kary pieniężne, odpowiedzialność karną skarbową osób zarządzających, przepadek automatów i środków pieniężnych, a także ryzyko podatkowe oraz reputacyjne. Dla zarządu znaczenie ma nie tylko formalne prowadzenie działalności, lecz również faktyczne zajmowanie się sprawami gospodarczymi podmiotu, w szczególności sprawami finansowymi.

 

Jak ustawa definiuje gry na automatach?

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Ustawa obejmuje także gry na takich urządzeniach organizowane w celach komercyjnych, w których gracz nie może uzyskać wygranej pieniężnej ani rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Za wygraną rzeczową uważa się również możliwość przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Kluczowy jest rzeczywisty sposób działania urządzenia, a nie jego nazwa handlowa, opis w umowie czy deklaracja właściciela lokalu. Organ może badać oprogramowanie, mechanizm naliczania punktów, zasady wypłaty nagród oraz możliwość wymiany punktów lub żetonów na pieniądze albo inne korzyści.

 

Trzy sytuacje wymagające odrębnej oceny

• konkurs oparty wyłącznie na wiedzy lub umiejętnościach uczestnika, bez elementu losowości, co do zasady nie jest grą hazardową;
• urządzenie służące wyłącznie rozrywce, bez elementu losowości i bez wygranej, może pozostawać poza definicją gry na automatach;
• gra hazardowa prowadzona w modelu przewidzianym ustawą, przykładowo w kasynie gry działającym na podstawie koncesji, nie jest automatycznie działalnością nielegalną.

Każdy z tych przypadków zależy jednak od stanu faktycznego. Formalne określenie urządzenia jako „zręcznościowego” nie wyłącza odpowiedzialności, jeżeli w toku kontroli zostanie stwierdzony element losowy oraz inne cechy gry na automatach określone w ustawie.

 

Nielegalne automaty a kontrola celno-skarbowa

Kontrola prowadzona przez Krajową Administrację Skarbową może obejmować lokal, urządzenia, dokumentację handlową, umowy najmu i dzierżawy, rozliczenia finansowe, monitoring oraz dane dotyczące osób obsługujących automaty. Kontrola celno-skarbowa może prowadzić do zatrzymania urządzeń, zabezpieczenia gotówki oraz wszczęcia postępowań administracyjnych, karnych skarbowych i podatkowych.

W postępowaniu istotne mogą być nie tylko dowody techniczne, lecz także ustalenia dotyczące faktycznego organizatora działalności. Organ analizuje między innymi, kto decydował o ustawieniu urządzeń, odbierał przychody, zapewniał obsługę, zawierał umowy z dostawcą oraz kontrolował działalność w lokalu.

Przedsiębiorca udostępniający powierzchnię nie powinien zakładać, że brak własności automatu automatycznie eliminuje ryzyko. Znaczenie może mieć także posiadanie automatu, a przy odpowiedzialności karnej skarbowej również zakres wiedzy, rola w przedsięwzięciu oraz rzeczywisty udział w organizowaniu lub prowadzeniu gier.

 

Kary administracyjne za nielegalne urządzanie gier

Ustawa o grach hazardowych przewiduje administracyjne kary pieniężne, które mogą być nakładane niezależnie od odpowiedzialności karnej skarbowej. W przypadku urządzania gier na automatach poza kasynem gry kara wynosi 100 000 zł od każdego automatu. Taka sama kara może zostać nałożona na posiadacza automatu do gier zawierającego gry hazardowe na automatach. Sankcja ta ma charakter szczególnie dotkliwy w lokalach, w których znajduje się kilka urządzeń.

Kara pieniężna może objąć także urządzanie gier hazardowych bez wymaganej koncesji, zezwolenia albo bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Wysokość sankcji i podmiot, na który zostanie ona nałożona, zależą od rodzaju naruszenia określonego w art. 89 ustawy o grach hazardowych [1].

Ryzyko finansowe nie kończy się na karze administracyjnej. Konieczne może być poniesienie kosztów obsługi postępowań, utrata przychodów z lokalu, spory z wynajmującym lub kontrahentem oraz czasowe zakłócenie działalności operacyjnej.

 

Odpowiedzialność karna skarbowa zarządu i osób odpowiedzialnych

Art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego penalizuje urządzanie lub prowadzenie gier hazardowych wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji albo zezwolenia. Grozi za to kara grzywny do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności do lat 3 albo obie te kary łącznie [2].

Odpowiedzialność może dotyczyć osoby, która na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi podmiotu, w szczególności sprawami finansowymi. Wynika to z art. 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego. W spółce nie zawsze będzie to wyłącznie członek zarządu. Ryzyko może obejmować także pełnomocnika, dyrektora operacyjnego, osobę zarządzającą lokalem lub pracownika, jeżeli faktycznie zajmował się sprawami gospodarczymi podmiotu.

W sprawach dotyczących czynów z art. 107 § 1–3 Kodeksu karnego skarbowego co do zasady orzeka się przepadek przedmiotów, w tym automatów służących lub przeznaczonych do popełnienia czynu. W określonych przypadkach przepadek może obejmować również środki pieniężne. Ocena, czy konkretna osoba ponosi odpowiedzialność, wymaga natomiast analizy jej kompetencji, wiedzy i faktycznego zakresu działania.

 

Jak ograniczyć ryzyko w firmie?

Podstawowym działaniem jest audyt urządzeń znajdujących się w lokalach przedsiębiorcy oraz umów zawartych z ich dostawcami. Weryfikacji wymagają w szczególności zasady gry, model rozliczeń, pochodzenie urządzeń, warunki udostępnienia powierzchni oraz odpowiedzialność kontrahenta za legalność działalności.

1. należy sporządzić rejestr urządzeń i umów dotyczących ich eksploatacji;
2. należy sprawdzić, czy działalność wymaga koncesji, zezwolenia, zgłoszenia lub rejestracji urządzenia;
3. warto wdrożyć procedurę zatwierdzania urządzeń przed ich ustawieniem w lokalu;
4. należy przeszkolić kadrę zarządzającą i personel z zasad reagowania na czynności KAS;
5. trzeba zabezpieczyć dokumentację potwierdzającą rolę przedsiębiorcy i podział obowiązków z kontrahentami.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach dotyczących automatów, zabezpieczenia urządzeń lub odpowiedzialności osób zarządzających konieczna jest ocena dokumentów i konkretnych ustaleń organu. Jeśli chcesz przeanalizować ryzyka i przygotować działania obronne, napisz do nas.

 

FAQ – Gry hazardowe i automaty

Czy każdy automat w lokalu jest nielegalny?

Nie. O legalności decydują cechy gry, sposób działania urządzenia oraz spełnienie wymogów ustawy o grach hazardowych. Szczególnej weryfikacji wymagają urządzenia, na których prowadzona jest gra z elementem losowości, w tym również gra komercyjna bez wygranej pieniężnej lub rzeczowej.

Jaka kara grozi za automat poza kasynem?

Ustawa przewiduje karę pieniężną w wysokości 100 000 zł od każdego automatu za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Taka sama kara może zostać nałożona na posiadacza automatu do gier zawierającego gry hazardowe na automatach. W zależności od sprawy może powstać również odpowiedzialność karna skarbowa.

Czy właściciel lokalu odpowiada za automat należący do innej firmy?

Może ponosić ryzyko administracyjne jako posiadacz automatu, nawet jeżeli nie jest jego właścicielem. Odpowiedzialność karna skarbowa wymaga natomiast ustalenia, że dana osoba urządzała lub prowadziła gry albo faktycznie zajmowała się sprawami gospodarczymi podmiotu związanymi z taką działalnością.

Czy organy mogą zabezpieczyć automaty podczas kontroli?

Tak. W toku czynności organy mogą zabezpieczać urządzenia i inne dowody istotne dla postępowania, w tym dokumentację oraz środki pieniężne.

Czy nazwanie urządzenia automatem zręcznościowym eliminuje ryzyko?

Nie. Organ bada rzeczywiste zasady gry, w tym występowanie losowości, sposób naliczania punktów oraz możliwość uzyskania wygranej lub innych korzyści przez gracza.

Czy członek zarządu zawsze odpowiada osobiście?

Nie zawsze. Odpowiedzialność karna skarbowa zależy od faktycznego zajmowania się sprawami gospodarczymi podmiotu, zakresu kompetencji, wiedzy oraz udziału w zdarzeniu.

 

Bibliografia

[1] Ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 595, z późn. zm., w szczególności art. 2, art. 5, art. 6, art. 14, art. 23a i art. 89.

[2] Ustawa z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy, tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 633, z późn. zm., w szczególności art. 9, art. 30 i art. 107.

[3] Ustawa z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, tekst jedn. z późn. zm.