Czym jest odprawa scentralizowana?
Odprawa scentralizowana to uproszczenie celne, które pozwala przedsiębiorcy składać zgłoszenia celne w jednym urzędzie celnym, mimo że towary są fizycznie przedstawiane w innym miejscu, również w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Rozwiązanie to wynika z unijnego prawa celnego, w szczególności z Unijnego Kodeksu Celnego, i jest przeznaczone dla podmiotów, które spełniają określone warunki organizacyjne, ewidencyjne i compliance.
W praktyce odprawa scentralizowana oddziela miejsce obsługi formalnej zgłoszenia celnego od miejsca, w którym znajdują się towary. Przedsiębiorca może prowadzić obsługę celną przez urząd właściwy dla swojej siedziby lub głównego miejsca prowadzenia działalności, a jednocześnie importować albo eksportować towary przez różne porty, terminale, magazyny lub przejścia graniczne.
Nie jest to automatyczne uprawnienie każdego importera lub eksportera. Korzystanie z odprawy scentralizowanej wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia organów celnych, a w wariancie obejmującym więcej niż jedno państwo członkowskie także posiadania statusu AEOC. Organy oceniają m.in. rzetelność przedsiębiorcy, jakość prowadzonej dokumentacji, prawidłowość rozliczeń celnych i podatkowych, procedury kontroli wewnętrznej oraz zdolność do zapewnienia organom dostępu do danych dotyczących obrotu towarowego.
Na czym polega odprawa scentralizowana w praktyce?
Model odprawy scentralizowanej opiera się na współpracy co najmniej dwóch urzędów celnych: urzędu, w którym składane jest zgłoszenie, oraz urzędu, w którym towar jest przedstawiany. Zgłoszenie celne, dokumenty i dane dotyczące towaru są składane w urzędzie obsługującym przedsiębiorcę, natomiast kontrola fizyczna towaru, jeżeli jest potrzebna, może zostać wykonana w miejscu jego faktycznego przedstawienia.
Rozwiązanie to ma znaczenie dla przedsiębiorstw prowadzących regularny obrót międzynarodowy, w szczególności dla importerów, eksporterów, operatorów logistycznych, grup kapitałowych oraz podmiotów korzystających z kilku punktów wprowadzenia lub wyprowadzenia towarów z obszaru celnego Unii Europejskiej. Odprawa scentralizowana może ułatwiać ujednolicenie procesów, ograniczać rozproszenie dokumentacji i poprawiać kontrolę nad klasyfikacją taryfową, pochodzeniem towarów, wartością celną oraz należnościami przywozowymi.
Jednocześnie odprawa scentralizowana nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku prawidłowego stosowania przepisów celnych, podatkowych, sankcyjnych i regulacyjnych. Nadal konieczne jest poprawne określenie kodu CN lub TARIC, wartości celnej, kraju pochodzenia, procedury celnej, dokumentów wymaganych dla danego rodzaju towaru oraz ewentualnych ograniczeń pozataryfowych.
Kiedy warto rozważyć odprawę scentralizowaną?
Odprawa scentralizowana może być przydatna, gdy przedsiębiorca prowadzi odprawy w wielu lokalizacjach, korzysta z różnych portów lub magazynów, realizuje powtarzalne transakcje importowe albo eksportowe, a także gdy chce skupić nadzór nad formalnościami celnymi w jednym zespole lub centrum kompetencyjnym. Może być również istotna dla podmiotów, które wdrażają jednolite procedury celne w kilku spółkach lub oddziałach.
Przed wdrożeniem tego rozwiązania należy jednak przeanalizować, czy organizacja posiada odpowiednie procedury, systemy informatyczne, ewidencje i zasoby kadrowe. Organy celne mogą wymagać wykazania, że przedsiębiorca zapewnia prawidłowy obieg dokumentów, identyfikowalność transakcji, kontrolę danych zgłoszeniowych oraz możliwość przeprowadzenia audytu. W przypadku odprawy scentralizowanej obejmującej więcej niż jedno państwo członkowskie status AEOC jest co do zasady warunkiem uzyskania pozwolenia, a w innych przypadkach znaczenie może mieć spełnianie kryteriów zbliżonych do tych, które są oceniane przy uproszczeniach celnych.
Wczesna konsultacja prawna i celna pozwala ograniczyć ryzyko złożenia niekompletnego wniosku, błędnego opisania procesów albo wdrożenia modelu, który nie odpowiada faktycznej organizacji obrotu towarowego. Ma to znaczenie, ponieważ błędy w procedurach celnych mogą prowadzić do sporów z organami, dopłat należności celnych i podatkowych, opóźnień w odprawach, cofnięcia pozwolenia lub odpowiedzialności administracyjnej i karnoskarbowej.
Jakie ryzyka wiążą się z odprawą scentralizowaną?
Najczęstsze ryzyka dotyczą nieprawidłowego przypisania odpowiedzialności między centralą, oddziałami, agencją celną i operatorami logistycznymi. Problemy mogą powstać także wtedy, gdy dane handlowe, transportowe i celne są przechowywane w różnych systemach, a osoba dokonująca zgłoszenia nie ma pełnego dostępu do dokumentów źródłowych.
Szczególnej uwagi wymagają towary objęte ograniczeniami, pozwoleniami, środkami ochrony handlu, sankcjami, kontrolami eksportowymi lub szczególnymi wymogami podatkowymi. W takich przypadkach scentralizowanie zgłoszeń nie eliminuje obowiązku zbadania, czy dana dostawa może zostać legalnie przywieziona, wywieziona albo objęta określoną procedurą celną.
Wsparcie kancelarii w zakresie odprawy scentralizowanej
Wsparcie kancelarii w zakresie odprawy scentralizowanej obejmuje w szczególności:
- analizę możliwości uzyskania pozwolenia na odprawę scentralizowaną,
- przygotowanie lub weryfikację wniosku do organów celnych,
- ocenę procedur celnych, podatkowych i ewidencyjnych przedsiębiorcy,
- identyfikację ryzyk związanych z klasyfikacją taryfową, pochodzeniem i wartością celną,
- wsparcie w kontaktach z Krajową Administracją Skarbową i organami celnymi innych państw UE,
- opracowanie procedur wewnętrznych dla importu, eksportu i współpracy z agencją celną,
- doradztwo w razie kontroli celno-skarbowej, rewizji celnej lub sporu dotyczącego zgłoszeń celnych.
Potrzebna jest pomoc w zakresie odprawy scentralizowanej? Skontaktuj się z nami.